Hôn nhân & Gia đình
Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án và Tòa án là cơ quan duy nhất có trách nhiệm ra phán quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân của vợ chồng.
Vậy trong trường hợp vợ/chồng thuận tình ly hôn hoặc đơn phương ly hôn thì Toà án nào có thẩm quyền giải quyết? Pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào?
Bài viết dưới đây của Công ty Luật A&An sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu rõ về vấn đề này. Xin mời các bạn tham khảo!
Căn cứ pháp lý giải quyết ly hôn
– Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và các văn bản hướng dẫn hiện hành;
– Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn chi tiết hiện hành.
1. Trước hết, pháp luật quy định ly hôn là gì?
Theo khoản 14, Điều 3, Luật hôn nhân và gia đình 2014 nêu rõ:
“Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.”
Tòa án là cơ quan duy nhất có trách nhiệm ra phán quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân của vợ chồng. Phán quyết ly hôn của Tòa án thể hiện dưới hai hình thức: bản án hoặc quyết định.
– Nếu hai bên vợ chồng thuận tình ly hôn thỏa thuận với nhau giải quyết được tất cả các nội dung quan hệ vợ chồng khi ly hôn thì Tòa án công nhận ra phán quyết dưới hình thức là quyết định.
– Nếu vợ chồng có mâu thuẫn, tranh chấp thì Tòa án ra phán quyết dưới dạng bản án ly hôn.
Như vậy, Ly hôn được định nghĩa tại Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 theo đó ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
Giải quyết Tranh chấp Ly hôn – Công ty Luật A&An
2. Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn được quy định thế nào?
Căn cứ Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, những người có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn bao gồm:
– Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
– Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
Để bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ và đứa trẻ, pháp luật quy định chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Tuy nhiên, trong trường hợp này nếu người vợ có đơn yêu cầu ly hôn thì Toà án vẫn thụ lý giải quyết.
3. Toà án nào có thẩm quyền giải quyết ly hôn?
Việc ly hôn thường sẽ có 02 trường hợp, các bên đồng thuận ly hôn hoặc một trong hai bên muốn đơn phương ly hôn, sau đây là thẩm quyền của Tòa án trong từng trường hợp cụ thể:
3.1. Toà án có thẩm quyền giải quyết thuận tình ly hôn
Căn cứ điều 55, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, thuận tình ly hôn được quy định như sau: Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn.
Căn cứ Điểm b, Khoản 2, Điều 35, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết thuận tình ly hôn.
Do đó, khi thuận tình ly hôn, hai người có thể thỏa thuận đến Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc của chồng để làm thủ tục. Và Tòa án có thẩm quyền giải quyết là Tòa án nhân dân cấp huyện. Như vậy, nếu hai vợ chồng cùng đồng ý muốn ly hôn thì có thể thỏa thuận nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của vợ hoặc của chồng.
3.2. Toà án có thẩm quyền giải quyết đơn phương ly hôn
Căn cứ Điều 56, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định đơn phương ly hôn hay ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:
– Vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
– Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
– Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật Hôn nhân gia đình thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.
Căn cứ Điểm a, Khoản 1, Điều 35 Bộ Luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định Toà án có thẩm quyền giải quyết đơn phương ly hôn là Toà án nhân dân cấp huyện.
Căn cứ Điểm a, Khoản 1, Điều 39 Luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định: “Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này.”
Theo quy định của Điều 40 Bộ luật dân sự 2015, thì:
– Nơi cư trú của cá nhân là nơi người đó thường xuyên sinh sống.
– Trường hợp không xác định được nơi cư trú của cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều này thì nơi cư trú của cá nhân là nơi người đó đang sinh sống.
Lưu ý: Trường hợp không biết nơi cư trú, làm việc của bị đơn thì thực hiện theo hướng dẫn tại khoản 1 Điều 40 BLTTDS 2015, cụ thể như sau:
Điều 40. Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn, người yêu cầu
1. Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:
a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết.
4. Hậu quả pháp lý của việc ly hôn
4.1. Quan hệ nhân thân giữa vợ/chồng
Khi quyết định, bản án của Tòa án giải quyết ly hôn có hiệu lực thì quan hệ nhân thân giữa vợ và chồng chấm dứt.
4.2. Quan hệ giữa cha mẹ – con sau khi ly hôn
Sau khi ly hôn thì quan hệ giữa cha mẹ – con vẫn tồn tại. Cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Việc nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con do hai vợ chồng thỏa thuận. Trong trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con, nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con. Người cha hoặc người mẹ không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng nuôi con (theo quy định cấp dưỡng).
4.3. Việc chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn
Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về việc giải quyết tài sản chung của vợ chồng như sau:
Khi ly hôn chia tài sản do các bên thỏa thuận; nếu bên không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết theo nguyên tắc sau:
– Tài sản riêng của bên nào thuộc sở hữu bên đó.
– Tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc chia đôi nhưng có xem xét hoàn cảnh của mỗi bên, tình trạng tài sản, công sức đóng góp của mỗi bên vào việc xác lập, duy trì, phát triển tài sản này.
Lao động của vợ chồng trong gia đình coi như lao động có thu nhập. Bảo vệ quyền lợi ích hợp của vợ, con chưa thành niên hoặc đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản tự nuôi mình. Bảo vệ lợi ích chính đáng mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động thu nhập.
Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật theo giá trị, nếu bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần giá trị chênh lệch.
Trên đây là bài viết của Công ty Luật A&An về xác định toà án có thẩm quyền giải quyết ly hôn.
Nếu Quý khách hàng có bất kỳ khó khăn hay vướng mắc nào trong quá trình tham khảo và áp dụng vui lòng liên hệ Hotline 0911.092.191 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.
Luật sư A&An – Our Work. Your Success
![pexels-ketut-subiyanto-4246234](https://anlawfirm.vn/wp-content/uploads/2022/12/pexels-ketut-subiyanto-4246234-768x552.jpg)
![Di chúc là gì? Di chúc có hiệu lực khi nào, trong thời hạn bao lâu?](https://anlawfirm.vn/wp-content/uploads/2022/12/pexels-johnmark-smith-273936-768x512.jpg)
![d9c4bcbac64b1c111ac9e04bf970251a](https://anlawfirm.vn/wp-content/uploads/2022/11/d9c4bcbac64b1c111ac9e04bf970251a.jpg)
![ly-hon-voi-nguoi-o-nuoc-ngoai-ma-khong-co-dia-chi](https://anlawfirm.vn/wp-content/uploads/2022/11/ly-hon-voi-nguoi-o-nuoc-ngoai-ma-khong-co-dia-chi.jpg)